Chính quyền Trump đề xuất cải tổ toàn diện quy định chương trình 'Head Start'… Trẻ em thuộc nhóm dễ bị tổn thương ở Virginia chịu tác động trực tiếp

Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ (HHS) thúc đẩy cắt giảm mạnh quy định từ 130 trang xuống còn 10 trang

Bao gồm việc bãi bỏ ưu tiên chỉ tiêu cho trẻ em vô gia cư và cơ chế tự xác nhận tình trạng cư trú

Người trong ngành: “Rất khó để chứng minh tại thực địa… Lưới an sinh cắt đứt vòng luẩn quẩn tội phạm - nghèo đói đang bị lung lay”

Tranh cãi đang nổ ra xung quanh đề xuất cải cách quy định đối với chương trình giáo dục và chăm sóc mầm non dành cho gia đình có thu nhập thấp “Head Start” do chính quyền Donald Trump thúc đẩy. Nếu sửa đổi này được hoàn tất, nhiều lo ngại cho rằng rào cản tham gia Head Start đối với các hộ gia đình và trẻ em vô gia cư, không có nơi ở ổn định tại bang Virginia cũng như trên toàn quốc sẽ tăng lên đáng kể.

Cốt lõi của thông báo đề xuất sửa đổi quy định liên bang (NPRM) do Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS) công bố là việc rút gọn và đơn giản hóa mạnh mẽ các quy định vận hành Head Start từ khoảng 130 trang hiện tại xuống chỉ còn khoảng 10 trang.

Vấn đề nằm ở chỗ, trong quá trình này, quy định bắt buộc phải ưu tiên giữ lại khoảng 3% tổng chỉ tiêu cho trẻ em có hoàn cảnh cư trú không ổn định và trẻ em trong các gia đình nhận nuôi dưỡng (foster care) sẽ bị xóa bỏ. Ngoài ra, thủ tục ‘Tự xác nhận (Self-affirmation/Self-attestation)’ — cho phép các gia đình vô gia cư gặp khó khăn trong việc nộp giấy tờ được tự chứng minh tình trạng cư trú của mình — cũng nằm trong danh sách bị bãi bỏ.

Lawrence Howerton, một nhà hoạt động tại khu vực Richmond thuộc tổ chức phi lợi nhuận ‘Virginia Organizing’, đã nhớ lại ký ức thời thơ ấu khi phải sống nhờ trong “một căn phòng nhỏ” tại nhà của người chú.

Nhà hoạt động Howerton chia sẻ: “Tôi không ngủ ngoài đường hay vào các khu tạm trú, nhưng đó là một môi trường bấp bênh đến mức tôi thậm chí không có chìa khóa và phải chờ người khác mở cửa mới vào được. Tình trạng bất ổn về nhà ở trong giai đoạn trưởng thành này cuối cùng đã dẫn đến việc tôi vướng vào vòng lao lý (bị giam giữ tại trại giáo dưỡng thanh thiếu niên) ở tuổi vị thành niên”. Ông cảnh báo: “Đối với những đứa trẻ đang phải vật lộn sống trong hoàn cảnh tương tự hiện nay, đợt cải cách quy định này sẽ là một đòn giáng mang tính quyết định”.

Các chuyên gia tại cơ sở cũng đang bày tỏ mối quan ngại sâu sắc. Dawn Ault, Giám đốc Hiệp hội Head Start bang Virginia (Virginia Head Start Association), đã đặt ra nghi vấn lớn về việc bãi bỏ thủ tục tự xác nhận.

Giám đốc Ault chỉ ra rằng: “Việc một gia đình vô gia cư chứng minh tình trạng của mình bằng giấy tờ khách quan gần như là điều bất khả thi trên thực tế. Nếu chính phủ liên bang không công nhận điều này, các cơ sở tại địa phương sẽ vô cùng bế tắc khi không biết dựa vào tiêu chuẩn nào để đánh giá tình trạng vô gia cư và linh hoạt xử lý”.

Bà nhấn mạnh rằng các hướng dẫn hiện hành công nhận rộng rãi nhiều dạng bất ổn về nhà ở khác nhau — chẳng hạn như sống nhờ nhà người thân, sống trong nhà nghỉ, ngủ trong xe hơi giống như các tiêu chuẩn của ‘Đạo luật Hỗ trợ Người vô gia cư McKinney-Vento’ ban hành năm 1987 — cần phải được duy trì.

Theo phân tích, mặc dù sửa đổi này chỉ bãi bỏ “nghĩa vụ” ưu tiên phân bổ chỉ tiêu chứ không cấm hoàn toàn quyền tự chủ đặt chỗ của từng trung tâm, nhưng khi các tiêu chuẩn rõ ràng biến mất, động lực hỗ trợ tại các cơ sở chắc chắn sẽ bị suy yếu.

Head Start không đơn thuần chỉ là một cơ sở trông giữ trẻ mầm non. Chương trình này cung cấp các dịch vụ tích hợp bao gồm giáo dục, chăm sóc, dinh dưỡng và sức khỏe tâm thần cho các gia đình dưới mức nghèo liên bang (dưới khoảng 30.000 USD/năm đối với hộ gia đình 4 người) và các gia đình gặp biến cố bất ngờ. Chỉ riêng tại bang Virginia, khoảng 11.000 trẻ em đang được hưởng lợi từ chương trình này.

Đặc biệt, đội ngũ giáo viên và nhân viên của Head Start luôn đóng vai trò là “những người nhận diện ban đầu (Identifier)”, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu rối loạn phát triển, rối loạn hành vi, bạo hành và bất ổn về nơi ở của trẻ. Tuy nhiên, đề xuất sửa đổi này lại xóa bỏ hoặc cắt giảm hàng loạt các quy định hỗ trợ tích hợp mang tính then chốt như vậy.

Trong khi đó, trong giai đoạn lấy ý kiến công chúng (Public Comment) của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ kết thúc vào ngày 6 tháng 10 vừa qua, đã có hơn 40.000 ý kiến đóng góp được gửi về từ khắp nơi trên toàn quốc.Đại đa số các chuyên gia trong ngành và phụ huynh đã cảnh báo rằng mạng lưới an toàn cho trẻ em có thể bị xóa bỏ dưới danh nghĩa nới lỏng quy định.

Một chuyên viên hoạt động trị liệu, thông qua văn bản ý kiến công khai, đã nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì quy định sàng lọc bắt buộc: “Nếu có sự can thiệp điều trị và chẩn đoán thích hợp trong giai đoạn thơ ấu, chi tiêu y tế và phúc lợi của chính phủ có thể giảm đáng kể về lâu dài”.

Chủ tịch Dawn Ault cho biết: “Thật may mắn khi sự quan tâm của người dân và những tiếng nói phản đối đang rất mạnh mẽ”, song cũng bày tỏ: “Mối lo ngại lớn nhất là nếu các quy chuẩn bắt buộc bị bãi bỏ, chính phủ liên bang rốt cuộc có thể lấy đó làm cái cớ để cắt giảm ngân sách liên quan”.