"Bị bắt vô cớ chỉ vì màu da đen"… Các tổ chức dân sự đệ đơn kiện tập thể quy mô lớn chống lại Bộ An ninh Nội địa

Tổ chức bảo vệ quyền của người nhập cư ‘CASA’ đệ đơn kiện các vụ bắt giữ bừa bãi không có trát lệnh

Giam giữ cả công dân Mỹ... "Lý do là vì nói tiếng Anh không sõi"

Tranh cãi về việc điều tra bạo lực mang tính phân biệt chủng tộc ICE: "Không phải do màu da, mà chỉ là đối tượng bị bắt giữ vì cư trú bất hợp pháp"

Tại bang Maryland, một làn sóng tranh cãi đang bùng lên khi phát hiện tình trạng Bộ An ninh Nội địa (DHS) và Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) liên tục thực hiện các vụ bắt giữ và giam giữ bừa bãi không có trát lệnh nhằm vào người da màu.

Vào ngày 10, tổ chức bảo vệ quyền của người nhập cư ‘CASA’ và Chi nhánh Maryland của Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) đã đại diện cho các cư dân bang Maryland đệ đơn kiện tập thể (Class Action) lên tòa án chống lại Bộ An ninh Nội địa.

Theo đơn kiện, các nhân viên truy quét của ICE đã áp dụng chính sách gọi là "bắt trước, hỏi sau (arrest first, ask questions later)", dựa trên việc phân loại theo chủng tộc (racial profiling) để cố tình chặn dừng những người có vẻ ngoài là người da đen hoặc người nhập cư da màu mà không hề có trát lệnh hợp pháp hay điều tra trước, sau đó tiến hành bắt giữ và giam giữ họ ngay tại chỗ.

Samuel Guzman, một công dân Mỹ sinh sống tại Maryland tham gia với tư cách nguyên đơn trong vụ kiện, đã bị các nhân viên ICE bắt giữ ngẫu nhiên vào tháng 6 vừa qua tại bãi đỗ xe của một cửa hàng tiện lợi ở Annapolis. Dù Guzman đã nhiều lần phản đối và khẳng định mình là công dân sinh ra tại Mỹ, các nhân viên vẫn trói anh lại và giam giữ cùng với những người gốc Mỹ Latinh khác.

Theo kết quả điều tra, vào thời điểm đó, một nhân viên đã buông lời lăng mạ Guzman: "Bảo là công dân Mỹ mà sao lại không nói thạo tiếng Anh?". Ngoài Guzman, nhiều cư dân đã sinh sống tại Mỹ từ 10 đến 20 năm trở lên cũng trở thành đối tượng bị bắt giữ bừa bãi mà không hề có bất kỳ cáo buộc tội phạm rõ ràng nào.

Đội ngũ luật sư của CASA nhấn mạnh: "Hành vi này của Bộ An ninh Nội địa là sự lạm dụng công quyền bất hợp pháp và mang tính phân biệt chủng tộc, vi phạm trực tiếp luật liên bang về việc hạn chế nghiêm ngặt các cuộc điều tra không có trát lệnh, cũng như Tu chính án thứ tư của Hiến pháp Hoa Kỳ (bảo vệ quyền con người liên quan đến việc khám xét và bắt giữ)."

Trước vụ kiện này, Bộ An ninh Nội địa đã lập tức lên tiếng phản bác. Người phát ngôn của Bộ An ninh Nội địa tuyên bố trong một thông cáo: "Cáo buộc các cơ quan thực thi pháp luật của DHS thực hiện phân loại theo chủng tộc là vô trách nhiệm và hoàn toàn sai sự thật", đồng thời nhấn mạnh "tiêu chí để trở thành đối tượng truy quét không phải là màu da hay chủng tộc, mà chỉ duy nhất là 'tình trạng cư trú bất hợp pháp'."

Tiếp đó, cơ quan này khẳng định họ đang thực thi quyền điều tra và bắt giữ hợp pháp theo luật liên bang (8 U.S.C. 1357), đồng thời đưa ra bằng chứng về thành tích bắt giữ hàng loạt người cư trú bất hợp pháp phạm các trọng tội như giết người, hiếp dâm tại khu vực Maryland trong thời gian gần đây để bảo vệ tính chính đáng cho các cuộc điều tra của mình.

Tuy nhiên, các đại diện pháp lý của bên nguyên đơn đều đồng thuận rằng, theo các án lệ của Tòa án Tối cao Liên bang và pháp luật, việc bắt giữ không có trát chỉ được áp dụng ngoại lệ trong "những tình huống cực kỳ hạn chế khi có nguy cơ bỏ trốn rõ ràng".

Trước đó, tại các khu vực khác như Washington D.C., các vụ kiện tương tự liên quan đến việc bắt giữ bừa bãi không có trát lệnh cũng đã được khởi xướng và dẫn đến các phán quyết giới hạn quyền hạn của cơ quan điều tra. Dư luận đang đổ dồn sự chú ý vào việc liệu kết quả của vụ kiện lần này có thể kìm hãm chính sách truy quét nhập cư cứng rắn đang ngày càng leo thang trên khắp nước Mỹ hay không.