Đảng Dân chủ nhắm tới mục tiêu ‘thâu tóm cả 8 ghế’, phản công ông Trump và đảng Cộng hòa

Tòa tối cao lật ngược phán quyết cấp dưới, chấp thuận trưng cầu dân ý… Yêu cầu viết lại bản tóm tắt trên lá phiếu

Báo hiệu biến động lớn cho cục diện tổng tuyển cử năm 2028… Nhắm vào hạ nghị sĩ Cộng hòa duy nhất Andy Harris

Giữa cuộc đối đầu gay gắt giữa hai đảng nhằm giành quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ vào tháng 11 tới, các cử tri bang Maryland sẽ trực tiếp định đoạt một sửa đổi hiến pháp bang liên quan đến thẩm quyền phân chia lại các khu vực bầu cử.

Hôm thứ Năm vừa qua, Tòa án Tối cao bang Maryland đã ra phán quyết rằng dự luật sửa đổi hiến pháp về phân chia lại khu vực bầu cử (Đề xuất số 3 - Question 3) do đảng Dân chủ thúc đẩy phải được đưa ra bỏ phiếu trưng cầu dân ý vào tháng 11 tới. Quyết định mang tính bước ngoặt này đã lật ngược phán quyết của các tòa cấp dưới vốn từng ngăn cản việc đưa đề xuất này vào lá phiếu. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao đã yêu cầu phải viết lại bản tóm tắt nội dung sửa đổi hiến pháp trên lá phiếu cử tri một cách rõ ràng hơn.

Phán quyết này được đánh giá là một thắng lợi quý như mưa rào đúng lúc đối với đảng Dân chủ, trong bối cảnh họ đang nỗ lực bảo vệ vị thế trước các động thái phân chia lại khu vực bầu cử do cựu Tổng thống Donald Trump và đảng Cộng hòa dẫn đầu. Ned Miller, chiến lược gia trưởng của tổ chức ‘Fight Back MD’ - đơn vị dẫn đầu chiến dịch ủng hộ sửa đổi hiến pháp, tuyên bố: "Thắng lợi tại tòa án mới chỉ là bước khởi đầu. Chúng tôi sẽ dốc toàn lực cho chiến dịch thuyết phục cử tri trên toàn bang nhằm thông qua Đề xuất số 3 trong cuộc bỏ phiếu vào tháng 11 để đối đầu với ông Trump."

Hiện tại, đảng Dân chủ đang nắm giữ 7 trên tổng số 8 ghế tại Hạ viện liên bang được phân bổ cho bang Maryland. Ngay cả khi sửa đổi hiến pháp này được thông qua, các khu vực bầu cử trong cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay vẫn sẽ không thay đổi ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu nhận được sự phê chuẩn của cử tri, đảng Dân chủ sẽ có được cơ sở pháp lý để vẽ lại bản đồ bầu cử nhằm quét sạch toàn bộ 8 ghế trong cuộc tổng tuyển cử năm 2028.

Trước đó, Thống đốc bang Maryland Wes Moore (đảng Dân chủ) đã triệu tập một phiên họp bất thường của cơ quan lập pháp vào tháng 8 để thông qua việc đưa bản sửa đổi hiến pháp này ra trưng cầu dân ý. Trọng tâm của sửa đổi hiến pháp lần này là vô hiệu hóa căn cứ pháp lý mà tòa án từng sử dụng vào năm 2022 để tuyên bố kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử của đảng Dân chủ là vi hiến vì coi đó là "sản phẩm của hành vi phân chia ranh giới vì lợi ích đảng phái (gerrymandering) cực đoan".

Vào thời điểm đó, tòa án cho rằng các điều khoản của hiến pháp bang quy định về tính gắn kết địa lý và việc tuân thủ ranh giới tự nhiên cũng áp dụng cho các khu vực bầu cử Hạ viện liên bang. Tuy nhiên, sửa đổi hiến pháp lần này có nội dung giới hạn các tiêu chuẩn phân chia ranh giới đó chỉ áp dụng cho 'các khu vực bầu cử của cơ quan lập pháp bang'.

Nếu bản sửa đổi hiến pháp chính thức được thông qua, cơ quan lập pháp bang sẽ có thể tự do điều chỉnh các khu vực bầu cử, chẳng hạn như vạch ranh giới băng qua vịnh Chesapeake. Khi đó, khu vực bầu cử của Hạ nghị sĩ Andy Harris – thành viên đảng Cộng hòa duy nhất tại Maryland và hiện là chủ tịch của nhóm nghị sĩ bảo thủ 'Freedom Caucus' – được dự báo sẽ chịu một đòn giáng mang tính quyết định.

Trước đó, tòa cấp dưới đã cấm đưa đề xuất này vào lá phiếu vì lý do sai sót về thủ tục, cho rằng các nghị sĩ đảng Dân chủ đã không tuân thủ thời hạn do luật bang quy định (thời hạn báo cáo lên Thư ký bang vào ngày 1 tháng 7 và khoảng thời gian 15 ngày lấy ý kiến người dân). Tuy nhiên, với việc Tòa án Tối cao bang chính thức lật ngược phán quyết này, cuộc bỏ phiếu vào tháng 11 tới đã chắc chắn được tiến hành.