EPA sửa đổi 'quy định môi trường đối với trung tâm dữ liệu'… Tranh cãi việc bãi bỏ nghĩa vụ lấy ý kiến người dân

Thúc đẩy cải cách trao quyền tự quyết cho chính quyền bang… Các nhóm môi trường: "Mở đường cho việc cấp phép mờ ám"

Trump: "Cần thiết để giành ưu thế AI" đối đầu Người dân: "Làm ngơ trước thiệt hại do ô nhiễm không khí và tiếng ồn"

Cơ quan Bảo vệ Môi trường Liên bang (EPA) đang thúc đẩy dự thảo sửa đổi nhằm bãi bỏ quy định bắt buộc của liên bang về 'thông báo trước và lấy ý kiến người dân' khi thành lập các cơ sở công nghiệp trọng điểm như trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI), làm dấy lên tranh cãi gay gắt.

Giữa bối cảnh các xung đột môi trường ngày càng gia tăng trên khắp nước Mỹ do sự mở rộng hạ tầng của các tập đoàn công nghệ lớn (Big Tech), liên tục xuất hiện những chỉ trích cho rằng biện pháp này sẽ xâm phạm quyền được biết của cư dân địa phương và biến quy trình cấp phép thành một "căn phòng kín".

Trọng tâm của sửa đổi này là nới lỏng nghĩa vụ thông báo công khai của chính quyền bang đối với các cơ sở phát thải chất gây ô nhiễm không khí. Trước đây, theo tiêu chuẩn liên bang, việc cấp phép bắt buộc phải thông qua việc công khai cho người dân và lấy ý kiến, nhưng trong tương lai, chính quyền mỗi bang sẽ tự quyết định có thực hiện quy trình này hay không.

Các nhóm môi trường và xã hội dân sự đang phản đối kịch liệt. Keri Powell, luật sư cấp cao tại Trung tâm Luật Môi trường Miền Nam (SELC), chỉ trích: "Cộng đồng địa phương có quyền hợp pháp để lên tiếng trước khi các cơ sở tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường được xây dựng gần nơi cư trú của họ", đồng thời nhấn mạnh "Dự thảo sửa đổi này chẳng khác nào dọn đường cho quy trình cấp phép ô nhiễm không khí được tiến hành lén lút sau lưng người dân".

Ngược lại, phía EPA bác bỏ những chỉ trích về việc nới lỏng quy định quá mức. Người phát ngôn EPA Caroline Hollen giải thích: "Dự thảo sửa đổi này là một phần của 'chủ nghĩa liên bang hợp tác' nhằm trao trả quyền vận hành quy trình cấp phép đối với các nguồn ô nhiễm quy mô nhỏ cho chính quyền các bang", và "Nó không nhằm hạ thấp các tiêu chuẩn môi trường hay nới lỏng quy chuẩn phát thải".

Các chuyên gia chỉ ra rằng nếu các tiêu chuẩn tối thiểu ở cấp liên bang bị bãi bỏ, vấn đề công bằng giữa các khu vực có thể nảy sinh tùy thuộc vào mức độ nghiêm ngặt của các quy định môi trường ở từng bang.

Đặc biệt, tại các bang miền Nam và Trung Tây – nơi các quy định môi trường tương đối lỏng lẻo – nguy cơ các trung tâm dữ liệu khổng lồ mọc lên mà người dân không hề hay biết đang tăng cao. Điển hình là các khu vực như Virginia và Georgia, nơi việc xây dựng trung tâm dữ liệu đang tập trung đông đúc.

Bên cạnh việc tiêu thụ điện năng khổng lồ, các trung tâm dữ liệu còn phát thải các chất ô nhiễm không khí độc hại như oxit nitơ (NOx) và carbon monoxide trong quá trình vận hành máy phát điện dự phòng. Ngoài ra, việc tiêu tốn lượng nước làm mát khổng lồ cùng tiếng ồn tần số thấp liên tục 24 giờ là những yếu tố làm suy giảm chất lượng cuộc sống, dẫn đến xung đột dai dẳng với cộng đồng địa phương.

Dự thảo sửa đổi này đi cùng hướng với chính sách 'Ưu tiên hạ tầng AI' của Tổng thống Donald Trump. Gần đây, ông Trump đã tuyên bố trên mạng xã hội rằng: "Những khu vực từ chối trung tâm dữ liệu rốt cuộc sẽ không tránh khỏi cảnh tụt hậu", đồng thời cam kết hỗ trợ trên quy mô lớn. Lập luận được đưa ra là việc đảm bảo nguồn điện và mở rộng trung tâm dữ liệu là điều cấp bách để giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh vị thế thống trị công nghệ với Trung Quốc.

Tuy nhiên, khi tâm lý cử tri lo ngại về ô nhiễm môi trường ngày càng lớn, vấn đề cấp phép trung tâm dữ liệu đang trở thành một gánh nặng chính trị. Giữa bối cảnh EPA dự kiến sẽ hoàn tất việc sửa đổi quy định này trong năm tới, sự phản đối từ giới chính trị địa phương của cả hai đảng cũng như các tổ chức dân sự được dự báo sẽ ngày càng dữ dội hơn.