Kasalukuyan nang nasa tatlong buwan at isang milyong milyang paglalakbay patungo sa huling orbita nito, malapit nang ibunyag ng Nancy Grace Roman Space Telescope ng NASA ang mga pinakamalalim na lihim ng sansinukob. Inilunsad ang misyon noong 7:26 n.u. EDT ng Linggo sakay ng SpaceX Falcon Heavy rocket mula sa Launch Complex 39A sa Kennedy Space Center ng ahensiya sa Florida.
Pinagsasama ng Roman ang malawak na saklaw ng paningin at malinaw na infrared na pananaw upang galugarin ang malalawak na bahagi ng kalangitan at suriin nang malalim ang kasaysayan ng kalawakan. Ang pangunahing misyong ito ay tutulong sa mga astronomo na tuklasin ang dark matter, dark energy, at mga daigdig sa labas ng ating sistemang solar, na kilala bilang mga exoplanet. Susuportahan ng mga pagsusuri nito ang malawak na hanay ng pananaliksik na higit pa sa mga pangunahing layuning pang-agham ng misyon.
"Ang Roman ay eksaktong uri ng kuwento ng tagumpay na nais nating makita sa buong NASA," sabi ng Tagapangasiwa ng NASA na si Jared Isaacman. "Naihatid nang mas maaga sa iskedyul at pasok sa badyet, sinasalamin ng misyong ito ang higit sa isang dekada ng dedikasyon mula sa mga kawani ng NASA at sa aming mga katuwang sa industriya. Ngayon, bibigyan tayo ng Roman ng isang bagong atlas ng sansinukob, palalawakin ang mga hangganan ng pagtuklas, at ipapakita kung ano ang posible kapag pinagsama ng programa sa kalawakan ng Amerika ang matapang na ambisyon at disiplinadong pagsasakatuparan.Nagsimulang makatanggap ang ground control team sa Goddard Space Flight Center ng NASA sa Greenbelt, Maryland, ng telemetry data mula sa Roman pitong minuto pagkatapos ng paglunsad. Gumana ang Falcon Heavy rocket ayon sa inaasahan, na humiwalay sa obserbatoryo 31 minuto sa paglipad nito. Matapos humiwalay sa gitnang core, ligtas na bumalik ang mga booster ng rocket sa lugar ng paglunsad para sa pagsasaayos.
“Ang Roman ay magiging isang discovery machine na maglalapit sa atin nang higit kailanman sa pagsagot sa pinakamalalalim na tanong ng sangkatauhan tungkol sa ating kasaysayan sa kalawakan,” sabi ni Nicky Fox, associate administrator para sa Science Mission Directorate sa NASA Headquarters sa Washington. “Dahil sa malawak nitong field of view at mabilis na bilis ng pagsisiyasat, dadalhin tayo ng Roman sa isang bagong panahon ng pagtuklas at gagawing nakikita ang hindi nakikita, na maglalatag ng pundasyon para sa paghahanap ng sangkatauhan ng buhay sa labas ng ating solar system.”
Sa panahon ng paglunsad at maagang pag-orbit, ginagamit ng Roman ang mga ground station at relay satellite ng Near Space Network upang makipagpalitan ng data sa pagsubaybay, telemetry, at command sa mga ground controller.Humigit-kumulang 70 minuto pagkatapos ng paglunsad, hahalili ang Deep Space Network sa komunikasyon at gagabayan ang Roman patungo sa ikalawang Sun-Earth Lagrange point, o L2, na may layong halos isang milyong milya mula sa Daigdig. Unang kumonekta ang Roman sa network na iyon sa pamamagitan ng Canberra Deep Space Communication Complex sa Australia. Pagkaraan ng humigit-kumulang anim na oras, lilipat ito sa Madrid Deep Space Communication Complex sa Spain at pagkatapos ay sa Goldstone Deep Space Communication Complex sa California, upang matiyak ang tuloy-tuloy na pakikipag-ugnayan sa Roman sa kabuuan ng paglalakbay nito. Kinumpirma rin ng Roman team ang matagumpay na pagbubukas ng mga solar panel ng obserbatoryo at ng sun shade ng pang-ibabang instrumento isang oras at 23 minuto pagkatapos ng paglunsad. Sa mga darating na araw, bubuksan ang high-gain antenna ng Roman at ang parang-visor na deployable aperture cover nito, sisimulan ng mga ground controller ang una sa dalawang mid-course correction, at bubuhayin ang Coronagraph Instrument. Ipapakita ng instrumentong ito ang teknolohiyang magagamit ng mga susunod na misyon, tulad ng konseptong Habitable Worlds Observatory ng NASA, upang kumuha ng imahe ng mga planetang katulad ng Daigdig sa paghahanap ng buhay sa kalawakan.Gagawa ang Coronagraph ng Roman ng isang malaking hakbang sa direksiyong iyon sa pamamagitan ng pagkuha ng mga litrato ng mga planetang katulad ng Jupiter. Ilang linggo sa paglalakbay ng Roman, magsisimula nang gumana ang pangunahing instrumento nito, ang Wide Field Instrument. Ang 300-megapixel na infrared camera na ito ay may 18 4K detector, na ang bawat isa ay kasinglaki halos ng saltine cracker. Kinokolekta ng mga detector na ito ang mga photon ng liwanag na ide-decode para maging malilinaw na panorama ng kalawakan. Dahil sa matibay na disenyo at matatag na optical performance ng obserbatoryo, mabilis nitong maiiscan ang kalangitan nang hindi nangangailangan ng mahabang oras sa pagitan ng magkakahiwalay na obserbasyon. Dinisenyo ang Roman teleskopyo upang suriin ang uniberso nang isang libong beses na mas mabilis kaysa sa Hubble Space Telescope ng NASA. Sa nalalabing bahagi ng tatlong buwang commissioning period ng Roman, isasailalim ng mga siyentipiko ang mga instrumento sa sunod-sunod na kalibrasyon at pagsusuri. Inaasahan ng NASA na ilalabas ang mga unang larawan ng Roman sa unang bahagi ng 2027. Magpapadala ang Roman ng 1.4 terabytes ng data araw-araw, ang pinakamataas na data rate sa alinmang astrophysics mission ng NASA hanggang sa kasalukuyan. Makatutulong ang machine learning, artificial intelligence, at mga citizen scientist sa pagsala sa mga ito at pagtukoy sa mga mahahalagang natuklasan, na maaari namang pag-aralan ng mga astronomo.Kailanman ay hindi pa natin nagawang masilayan ang sansinukob gamit ang mga matang katulad ng kay Roman," sabi ni Julie McEnery, ang senior project scientist ng Roman sa NASA Goddard. "Walang makapagsasabi kung ano pa ang ating malalaman at makikita sa panahong ito sa susunod na taon." Ang Roman ang ikaapat na pangunahing misyon na inilunsad ng NASA sakay ng isang Falcon Heavy rocket. Mas maaga sa taong ito, nakipagtulungan ang Launch Services Program ng ahensya sa SpaceX upang pabilisin ang petsa ng paglulunsad upang umayon sa maagang pagkakumpleto ng space telescope. Ang teleskopyo ay pinamamahalaan sa NASA Goddard sa pakikipagtulungan ng Jet Propulsion Laboratory ng ahensya sa Southern California; Caltech/IPAC sa Pasadena, California; ang Space Telescope Science Institute sa Baltimore; at isang pangkat ng mga siyentipiko mula sa iba't ibang institusyon ng pananaliksik. Ang mga pangunahing katuwang sa industriya ay ang BAE Systems Inc., L3Harris Technologies, at Teledyne Scientific & Imaging. May mga ambag din sa Roman ang ESA, JAXA, ang French space agency na CNES (Centre National d’Études Spatiales), at ang Max Planck Institute for Astronomy sa Germany. Upang matuto nang higit pa tungkol sa misyong Roman, bisitahin ang: -wakas- George Alderman / Alise Fisher Pangunahing Tanggapan, Washington 202-358-1600george.a.alderman@nasa.gov / alise.m.fisher@nasa.gov Claire Andreoli Goddard Space Flight Center, Greenbelt, Md. 202-286-1940 claire.andreoli@nasa.gov