Peligro ng Sunog Kahit Nakapatay ang Makina (‘Key-off’) Biglang Tumaas Dahil sa Integrasyon ng mga Electronic Device at Baterya
17 Kaso at 1.7 Milyong Sasakyan Ngayong Taon Pa Lamang… Umabot Na sa 3.2 Milyon ang Kabuuan sa Buong US
“Iparada sa Labas at Malayo sa mga Gusali,” Babalang Ipinadala ng mga Tagagawa
Naantalang Pagkukumpuni Dahil sa Kakulangan ng Piyesa… Matinding Problema sa Paradahan ng mga Nakatira sa Gusali
Umaabot sa sukdulan ang pangamba ng mga motorista sa Estados Unidos dahil sa sunod-sunod na insidente ng di-maipaliwanag na sunog sa mga sasakyang nakapatay ang makina at nakaparada sa mga paradahan o garahe, at hindi habang umaandar. Ito ay dahil sa biglang pagtaas ng peligro ng tinatawag na ‘Key-off’ na sunog—kung saan nagkakaroon ng sunog dahil sa short circuit o pag-init kahit nakapatay ang kuryente—bunga ng pagsisiksik ng mga makabagong electronic device at high-voltage na baterya sa mga modernong sasakyan.
Dahil dito, naglabas ang mga awtoridad at mga tagagawa ng sasakyan ng mga emergency na payo para sa recall na ‘Magparada sa Labas (Park Outside)’, na nagbababalang “iparada ang sasakyan sa labas at malayo sa mga gusali o estruktura dahil sa panganib ng sunog.” Gayunpaman, nagrereklamo ang mga may-ari ng sasakyan tungkol sa matinding problema sa paradahan at abala dahil sa babalang walang kasamang praktikal na solusyon.
Ayon sa pinakahuling tala ng Carfax, isang kumpanyang dalubhasa sa pagsusuri ng kasaysayan ng mga sasakyan, kasalukuyang may humigit-kumulang 3.2 milyong sasakyan na hindi pa nakukumpuni ang tumatakbo pa rin sa mga kalsada sa buong US sa kabila ng ipinatupad na ‘Park Outside’ recall dahil sa panganib ng sunog.
Ipinapakita rin ng estadistika mula sa National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) ng US ang lala ng sitwasyon. Ayon sa NHTSA, mula Enero hanggang Hulyo ngayong taon, may kabuuang 17 utos ng ‘Park Outside’ recall ang inilabas, na sumasaklaw sa halos 1.7 milyong sasakyan. Ito ang pinakamabilis na pagtaas mula noong itatag ng NHTSA ang antas ng peligro ng ‘Park Outside’ noong 2015 upang maiwasan ang pinsala sa mga gusali at buhay ng tao. Naglabas ang mga awtoridad ng 8 sunod-sunod na emergency na babala sa ‘Park Outside’ nitong tag-init lamang, kabilang ang recall para sa 1 milyong sasakyang Jeep dahil sa depekto sa kable ng kuryente sa power steering pump.
Patuloy ding dumarami ang mga aktwal na kaso ng pinsala. Si Sarah Lamersen, na nakatira sa California, ay nakatanggap ng abiso sa ‘Park Outside’ recall noong huling bahagi ng nakaraang taon dahil sa panganib ng pagkasunog ng high-voltage battery ng kanyang 2022 Jeep Wrangler plug-in hybrid (PHEV). Gayunpaman, bago pa man siya makapagpa-iskedyul ng recall, nagkasunog ang sasakyan habang minamaneho ito ng kanyang anak na babae, na nagresulta sa pagkatupok nito nang hindi na makilala. Sa Fargo, North Dakota, nagulantang at agad na lumikas ang isang lalaki nang makita niyang lumiliyab ang nakaparadang Hyundai Santa Fe pagpasok niya sa kanyang garahe.
Itinuturo ng mga eksperto ang ‘modernisasyon’ at ‘elektrisipikasyon’ ng mga sasakyan bilang sanhi ng kakaibang mga sunog na ito. Kung mas bago ang sasakyan, mas siksik ito sa napakaraming electronic component at komplikadong electrical circuit gaya ng mga autonomous driving assistance system, heated seat motor, starter relay, power steering pump, at high-voltage battery.
Ipinaliwanag ni Frank Borris, isang safety consultant at dating imbestigador ng NHTSA, na “Kahit patay ang makina, patuloy pa ring dumadaloy ang mataas na kuryente sa mga circuit 24 oras sa isang araw na palagiang nagdudulot ng init. Ang mabilis na pagdami ng mga electronic device sa loob ng sasakyan ay nangangahulugang tumaas din ang posibilidad ng sunog dahil sa pagkasira o short circuit.”
Sinuri rin ni Sean Kane, pangulo ng institusyon sa pananaliksik sa kaligtasan ng sasakyan na ‘Safety Research and Strategies’, na “Ang mga kamakailang sasakyan ay idinisenyo nang may napakasikip na espasyo sa loob ng engine room at punong-puno ng mga piyesa. Dahil dito, kahit patayin ang makina, mas matagal nananatili ang natitirang init kaysa dati, na lumilikha ng kapaligirang madaling magdulot ng sunog.”
Ang problema ay nahihirapan at nalalagay sa alanganin ang mga may-ari ng sasakyan na nakatanggap ng abiso sa recall dahil wala silang mahanap na praktikal na alternatibo.
Bagama't ang mga karaniwang recall tulad ng mga depekto sa preno o airbag ay nangangailangan lamang ng pag-iingat habang nagmamaneho, ang mga recall para sa pagparada sa labas ay dahil maaaring magkasunog kahit nakatigil at nakaparada lamang ang sasakyan, na maaaring kumalat sa buong bahay, garahe, o mga kalapit na gusali.Gayunpaman, umaabot ng ilang buwan hanggang mahigit isang taon bago masuri ng mga manufacturer ang sanhi ng recall, makakuha ng mga pinahusay na piyesa, at magbigay ng aktwal na pagkukumpuni. Samantala, kailangang ipagpatuloy ng mga may-ari ng sasakyan ang walang katiyakang pagparada sa labas habang may hawak na tila time bomb na hindi alam kung kailan sasabog.
Lalo na ang mga nakatira sa mga apartment o condo na kailangang gumamit ng nakalaang underground indoor parking, o mga residente sa lungsod na walang angkop na espasyo para sa pagparada sa labas, ay labis na nahihirapan. Ipinahayag ni Steve Homil, may-ari ng Jeep Grand Cherokee 4xe, ang kanyang matinding pagkadismaya at sinabing, "Isa itong hindi makatwirang malaking abala at literal na isang malaking gulo."
Ang ilang sasakyan ay dumaranas ng dobleng pasanin ng panganib sa sunog at panganib sa pagnanakaw. Sa kaso ng ilang modelo ng Hyundai at Kia na naging target ng pagnanakaw dahil sa kawalan ng anti-theft device (immobilizer), lalong nalagay sa matinding kalituhan ang mga may-ari dahil sa kasabay na recall para sa pagparada sa labas. Ayon kay Sean Kane, "Patuloy ang mga desperadong katanungan mula sa mga may-ari ng sasakyan na nagsasabing, 'Ayaw naming masunog ang aming bahay, ngunit ayaw din naming manakaw ang kotse kapag iniwan sa labas. Ano ba talaga ang dapat naming gawin?'"
Ayon kay Michael Brooks, direktor ng Center for Auto Safety, "Ang pagkasunog ng isang nakaparadang sasakyan habang walang tao ay isang nakamamatay na panganib na maaaring humantong sa isang malaking trahedya," at hinimok niya ang mga manufacturer ng sasakyan na agad na maghanda ng mga teknikal na solusyon at maglaan ng mga piyesa.